Warmińsko-Mazurskie: Kraina tysiąca jezior i czerwonej cegły. Przewodnik po Warmii i Mazurach.

Warmińsko-Mazurskie to region, który każdy zna, ale mało kto rozumie. Często wrzucamy wszystko do jednego worka z napisem "Mazury", zapominając o Warmii. A to błąd.

Warmia to kraina kapliczek, gotyckich zamków i łagodnych wzgórz. Mazury to dzika woda, puszcze i żagle. W tym przewodniku pokażemy Wam, jak połączyć te dwa światy i znaleźć miejsca, gdzie nawet w szczycie sezonu słychać tylko śpiew ptaków i szum wody.

1. Rzeka Krutynia: Polski Amazon

Jeśli masz popłynąć kajakiem tylko raz w życiu, zrób to na Krutyni. To uznawana za jedną z najpiękniejszych nizinnych tras kajakowych w Europie. Rzeka jest płytka, nurt spokojny, a woda tak przejrzysta, że widać każdy kamyk na dnie. Płyniesz przez Rezerwat Krutyni, mijając powalone dęby i obserwując zimorodki. To idealna forma medytacji w ruchu.

2. Warmia: Święta Warmia i czerwony gotyk

Warmia to historia zapisana w cegle. To kraina, która przez wieki należała do biskupów, dlatego nie ma tu wielkich miast przemysłowych, są za to perły architektury.

• Lidzbark Warmiński: Zamek Biskupów Warmińskich to absolutne arcydzieło. Krużganki na dziedzińcu przypominają Wawel, ale panuje tu znacznie większy spokój.
• Reszel: Miasteczko należące do sieci Cittaslow (miast dobrego życia). Gotycki zamek, mosty nad rzeką Sajną i wąskie uliczki tworzą klimat, w którym czas płynie we własnym tempie.

3. Wilczy Szaniec: Beton i Las

W Gierłoży, w sercu lasu, Hitler zbudował swoją kwaterę główną. Dziś to ruiny potężnych bunkrów, które natura powoli odzyskuje. Widok omszałych, żelbetowych bloków wielkości domów, rozsadzanych przez korzenie drzew, robi piorunujące wrażenie. To lekcja historii, ale też dowód na to, że przyroda zawsze wygrywa. Warto zwiedzać to miejsce z przewodnikiem, by poznać sekrety zamachu z 1944 roku.

4. Kanał Elbląski: Statkiem po trawie

To unikat na skalę światową i pomnik hydrotechniki. Żeby pokonać różnicę poziomów wody wynoszącą prawie 100 metrów, statki nie płyną tu przez śluzy, ale są wciągane na specjalnych wózkach po pochylniach porośniętych trawą. Widok statku "jadącego" po łące to coś, czego nie zobaczycie nigdzie indziej. Rejs, na przykład na odcinku Buczyniec – Kąty, to relaks w czystej postaci.

5. Puszcza Borecka: Alternatywa dla Białowieży

Jeśli szukasz dzikiej przyrody, ale boisz się tłumów, Puszcza Borecka jest dla Ciebie. To gęsty, pofałdowany las na wschodzie Mazur. Żyje tu na wolności stado żubrów (można je też zobaczyć w zagrodzie pokazowej w Wolisku). To teren trudniejszy, bardziej dziki, idealny na rowerowe wyprawy dla tych, którzy chcą się zgubić w zieleni.

6. Smaki Regionu: Sielawa i Marcepan

Kuchnia tego regionu to ryby i wpływy dawnych Prus Wschodnich.

• Sielawa: Królowa mazurskich jezior. Mała, delikatna ryba, najczęściej podawana wędzona lub smażona w całości. Najlepiej smakuje kupiona prosto z wędzarni nad brzegiem jeziora.
• Dzyndzałki: Warmińskie pierogi, przypominające litewskie kołduny, nadziewane mięsem wołowym, suto okraszone skrzeczkami (skwarkami).
• Marcepan Królewiecki: Słodka pamiątka historyczna, którą wciąż można znaleźć w dobrych kawiarniach regionu.

Podsumowanie

Warmińsko-Mazurskie to region, który pozwala głęboko odetchnąć. Tutaj woda zmywa stres, a zieleń lasów koi oczy. Niezależnie od tego, czy wybierzesz żagle na Śniardwach, czy spacer po brukowanych uliczkach Reszla, wrócisz stąd z nową energią.